تالار گفتگوی ژنتیک

معجزه خون بند ناف

 
عکس نسرين وفائي نژاد
معجزه خون بند ناف
از نسرين وفائي نژاد در Sunday، 12 January 2014، 9:05 PM
 
خون بند ناف یک منبع با ارزش و غنی از سلول های بنیادی، بلوک های ساختمانی خون و سیستم ایمنی است که امروزه والدین زیادی در سراسر دنیا به کمک بانک ‌های خون، آن را به عنوان پشتوانه‌ سلامت فرزندان خود در آینده حفظ و نگهداری می‌کنند. دکتر بایزید قادری فوق ‌تخصص خون و انکولوژی در این باره به جام‌جم می‌گوید: خون بند ناف که به عنوان خون جفتی شناخته شده است، خونی است که در جنین در حال تکوین داخل رحم جریان دارد و مشخص شده است که سلول ‌های بنیادی موجود در آن در بازسازی و ترمیم بافت ‌های مختلف بدن به دنبال آسیب و جراحت موثر بوده و می ‌توانند به درون بافت ‌های آسیب ‌دیده‌ای که بخش عمده سلول ‌های آنها از بین رفته است، پیوند زده شوند و به ترمیم و رفع نقص در آن بافت بپردازند. سلول بنیادی سلول بنیادی یک سلول با توانایی ایجاد سلول‌ اعضای مختلف بدن از جمله سلول‌ های خونی، قلبی، عصبی، غضروفی و سایر سلول ‌ها‌ست که در طول دوره رشد جنینی پرورش یافته و به سلول ‌های بالغ و خاصی تبدیل می‌شود. دکتر قادری می‌گوید: در حال حاضر سلول‌های بنیادی برای درمان یا بهبود بیش از ۷۰ نوع بیماری از جمله اختلالات خونی چون تالاسمی، نقص سیستم ایمنی، انواع سرطان ‌ها (به ویژه سرطان خون)، بیماری ‌های ژنتیکی، ضایعات مغزی، کبدی، عصبی، دیابت، آلزایمر، ام اس و… موثر است و این در حالی است که با ذخیره‌ سازی خون بند ناف و سلول ‌های بنیادی علاوه بر قطع وابستگی کشور به خارج می ‌توان بسیاری از هزینه‌ های درمانی را نیز کاهش داده و شرایط درمان کامل ‌تری را برای بیماران فراهم آورد. ذخیره سازی تا چند سال پیش بند ناف و جفت بعد از زایمان به ‌عنوان یک زباله بیولوژیکی دور انداخته می‌شد، در صورتی که امروزه طی یک فرآیند غیر تهاجمی و بدون درد و بلافاصله بعد از زایمان، مقداری خون موجود در بند ناف و جفت (که نباید کمتر از ۳۰ میلی ‌لیتر باشد) در عرض چند دقیقه توسط خونگیرهای آموزش دیده بانک خون جمع‌ آوری و به کیسه ‌های خون منتقل می‌شود. عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان می‌گوید:‌ خونگیری به روش داخل رحمی که در آن احتمال لخته شدن خون، پارگی جفت و تداخل خون مادر و نوزاد کمتر است نیز برای جمع‌ آوری خون بند ناف به کار می ‌رود، وی می ‌افزاید: از آنجا که فرصت ذخیره‌ سازی و نگهداری خون بند ‌ناف نوزاد برای والدین محدود است، بهتر است زوجین در اواخر ماه هشتم بارداری یا اوایل ماه نهم برای انجام مراحل اولیه خونگیری به بانک ‌های خون بند ‌ناف مراجعه کنند. کاربرد هر چند نهایت زمان نگهداری خون بند ‌ناف از نظر تئوری همچنان مورد سوال است، اما نتایج آزمایش های انجام شده روی نمونه ‌هایی که ۲۰ سال بعد از انجماد مورد بررسی قرار گرفته‌اند، گویای سالم بودن نمونه ‌ها بوده و توانایی بازسازی مجدد سیستم خونساز را داشته‌اند. دکتر قادری می‌گوید: خون بند ‌ناف به صورت جداگانه برای هر شخص منجمد می‌شود و علاوه بر این‌که برای خود نوزاد در بزرگسالی به راحتی قابل استفاده است، در صورت اجازه صاحب خون می‌تواند برای خواهر، برادر، پدر و مادر و حتی اقوام نزدیک نوزادی که خون بند ناف از او گرفته شده است ـ چنانچه HLA آنتی ژن لکوسیت انسانی» خون آنها تا حدودی با هم همخوانی داشته باشد ـ مورد استفاده قرار گیرد. محدودیت ‌ها این استادیار دانشگاه با بیان این‌که بهتر است مادر ضمن برخورداری از سلامت کامل، بیش از ۱۸ سال سن داشته باشد در ارتباط با محدودیت‌های ذخیره‌سازی و نگهداری خون بند ‌ناف توضیح می‌دهد: افرادی که به هر دلیلی از اهدای خون، معاف هستند، مبتلایان به بیماری هپاتیت B ، C، سیفیلیس و ایدز، کسانی که طی یک سال گذشته مبتلا به سرخجه، آبله ‌مرغان، توکسو پلاسموز، تبخال و… شده‌اند و همچنین افرادی که در این مدت شیمی ‌درمانی نموده، سابقه خالکوبی (تاتو) داشته یا هورمون دریافت‌ کرده‌اند، نمی‌توانند جهت ذخیره ‌سازی خون بند ناف اقدام کنند. منبع:www.biocell.ir