تالار گفتگوی علوم رفتاری

هوش هیجانی

 
عکس احمد زيركي
در پاسخ به: هوش هیجانی
از احمد زيركي در Wednesday، 18 December 2013، 6:56 PM
 

(هوش عقلی) IQ  و (هوش هیجانی)EQ

(با پوزش از به هم ريختگي بعضي جملات انگليسي فارسي)

 کدام مهمتر است؟

بهره هوشی، معیار عملکرد نیمکره چپ مغز می باشد، بهره هوشی به هوشبر و هوش منطقی یا معروف است.

  برای محاسبه بهره هوشی از فرمول زیر محاسبه می شود: 

  سن عقلي تقسيم بر سن تقويمي ضربدر ۱۰۰= بهره هوشی سن عقلی

 سن تقویمی همان سن واقعی است.برای بدست آوردن سن عقلی از آزمون های هوش استفاده می کنند، مثلا در آزمون های هوش استنفرد بینه، وقتی کودکی به 60 درصد از پرسش های هر گروه سنی پاسخ می دهد، دارای سن عقلی آن گروه خواهد بود. فرضا اگر کودک 5 ساله ای به همه پرسش های گروه سنی خود پاسخ دهد، آزمون های گروه بالاتر را به او می دهند، تا جایی که به 60 درصد از آنها پاسخ گوید، حال اگر کودک به 60 درصد از سوالات آزمون 7 سالها پاسخ دهد، آنگاه می گویند از نظر سن عقلی، 7 ساله است و بهره هوشی او را بدین طریق محاسبه می کنند.

IQ=100 :اگر سن عقلی و سن تقویمی فرد یکی باشد هوش او نرمال و برابر 100 است............

یک سوال مهم؟

چرا برخی از افراد چامعه، در حالی که تحصیلات خاصی ندارند در زندگی موفق اند اما در مقابل افراد با هوشی یافت می شوند که در زمینه شغلی، اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی خود چندان موفق نیستند؟!مثلا دکترای رشته سینما در کار خود موفق نمی شود ولی شخصی با تحصیلات در حد دیپلم از کارگردانان مطرح و موفق می شود؟ یا چرا یک دکترای ادبیات بر فرض  نتوانسته هیچ شعری به سراید اما فردی که ممکن است حتی از سواد کافی هم برخوردار نباشد، خالق آثار ارزشمندی می گردد؟

پاسخ: رمز موفقیت این افراد، بالا بودن هوش احساسی یا آنان است.

  چیست EQ

 میزان بهره مندی از"احساسات و عواطف" یا همان هوش احساسی است. این هوش احساسی یا است که تعیین کننده موفقیت و کامیابی انسان ها در زندگی شخصی، شغلی، اقتصادی و اجتماعی افراد است نه بهره هوشی البته اگر هر دو با هم باشند که میزان موفقیت در حد مافوق تصور است.

احساسات مثبت مانند: خوش بینی، عزت نفس، آرمان خواهی، انسان دوستی، ایمان ، عدالت خواهی، خوش بینی، بذله گویی، شوخ طبعی،تخیل، رویا پردازی عشق واقعی،شور و هیجان، انرژی و ... همه و همه تعیین کننده هوش احساسی است. هوش احساسی ژنتیکی است. ولی محیط و آموزش می تواند روی آن تاثیر گذار باشد.

اخیرا دانشمندان نقش هوش احساسی را در موفقیت انسان ها تا 80 درصد و نقش هوش منطقی را 20 درصد موثر دانسته اند."ناپلئون" هم گفته است که هر آنچه را که با " عشق" و " اشتیاق" و " اصرار" خواستار باشیم به یقین بدست خواهیم آورد. عقل بن بست است و دل بی منتها.

دانشمندان بدین نتیجه رسیده اند که از طریق  اگر چه می توان به استخدام درآمد، اما تنها از طریق، است که می توان در شرکتی دوام آورد، رشد کرد و به درآمد و مقام های بالا رسید.

شرکت تویوتا برای افراد کنجکاو، خوش برخورد، پر انرژی و با اشتیاق ارزش ویژه ای قایل است. لذا یکی از رموز موفقیت در زندگی افراد و یا موفقیت اهداف خاص زندگی مثل موفقیت تحصیلی، بالا بودن افراد در کنار خوب آنهاست. در ادامه توجه شما را به مطالعه جداول زیر جلب می نمایم.

 جدول شماره 1

  

نتیجه

EQ

IQ

درجه       نوع هوش

پرهوش تا نابغه_ موفق ترین افراد جامعه( عالی)

+

+

بالا

با هوش متوسط، در حد خوب

+

+

متوسط

مرزی تا کودن در حد متوسط

+

+

پایین

 

جدول شماره 2

 

نتیجه

IQ

EQ

درجه      نوع هوش

موفق

نرمال

+

بالا

نسبتا موفق

_

+

متوسط بالا

موفق در حد متوسط

نرمال

+

متوسط بالا

نسبتا موفق در حد پایین

نرمال یا منفی

+

متوسط پایین

 جدول شماره 3

 

نتیجه

IQ

EQ

درجه   نوع هوش

نسبتا موفق(کسب موفقیت با سختی بدون ثبات)

+

_

بالا

موفقیت پایین بدون ثبات

+

_

متوسط بالا

نا موفق

+

_

متوسط پایین

 

 

 

 

هوش هیجانی (EQ) چیست؟

مجموعه: تست روانشناسی

 

 

 

هوش عاطفی‌( هیجانی ) چیست ؟

برای سال های متمادی تصور بر این بود که IQ ( ضریب هوشی ) نماینده میزان موفقیت افراد است. در مدارس معیار اهدای جوایز به دانش آموزان تست هوش بود و حتی بعضی از شرکت ها برای پاداش از تست هوش استفاده می‌کردند. در دهه اخیر محققان در یافتند که IQ تنها شاخص ارزیابی موفقیت یک فرد نیست. آن ها در حال حاضر مشغول تحقیق درباره EQ ( هوش عاطفی ) هستند.

 

هوش یکی از مهمترین سازه های فرضی است که از زمان مطرح شدن آن توسط آلفرد بینه در اویل قرن بیستم همواره برای تبیین موفقیت شغلی و کارآیی به کار رفته است. هوش عاطفی زمانی مورد توجه قرار گرفت که دنیل گولمن در سال 1995 کتاب خود را با عنوان " چرا هوش عاطفی  می تواند مهمتر از IQ باشد؟ " به چاپ رساند.

 

درابتدای پیدایش این سازه، روانشناسان بیشتر بر روی جنبه های شناختی همانند حافظه و حل مساله تاکید می کردند . اما خیلی زود دریافتند که جنبه های غیر شناختی مانند عوامل عاطفی و اجتماعی نیز دارای اهمیت زیادی هستند. بعضی پژوهشگران بر این عقیده اند کهIQ  در خوش بینانه ترین حالت 10 الی 25 درصد از واریانس متغیر عملکرد را تبیین می کند.

 

" علم به این که احساسات شما چیست و چگونه باید از آن ها در جهت تصمیم گیری به نحو احسن استفاده کنید می گوید:

-هوش هیجانی (عاطفی)، توانایی برای مدیریت اضطراب و کنترل تنش ها و انگیزه، امیدواری و خوش بینی در مواجهه با موانع در راه رسیدن به هدف است.

 

-هوش هیجانی (عاطفی)، در حقیقت راهی است برای زیرک بودن.

 

-هوش هیجانی (عاطفی)، همدلی است، درک این که اطرافیان شما چه احساسی دارند.

 

-هوش هیجانی (عاطفی)، یک نوع مهارت اجتماعی است، همراهی با مردم، مدیریت عواطف و احساسات در روابط و توانایی ترغیب و رهبری دیگران. "

 

هوش هیجانی (عاطفی) یا هوش اجتماعی شامل 4 مهارت است:

-خود ( Self )

-دیگران (Others  )

-آگاهی (Awareness )

-اقدام ( Action)

 

که با ترکیب این ها, مؤلفه های بنیادی هوش هیجانی (عاطفی) به دست می آید .

1-خودآگاهی ( شامل: خود ارزیابی، اعتماد به نفس )

 

2- خودگردانی ( شامل: خویشتن داری و قابل اعتماد بودن، وجدان سازگاری، انگیزه پیشرفت و ابتکار )

 

3- آگاهی اجتماعی ( شامل: همدلی، ‌آگاهی سازمانی و انگیزه خدمت )

 

4- مهارت های اجتماعی (شامل: توان تاثیرگذاری، رهبری،  مدیریت تعارض ایجاد رابطه و کار گروهی )      

                

خودآگاهی ( Self Awareness) :

یک نوع توانایی فردی است برای درک احساسات و حالات خلقی. خودآگاهی به شخص کمک می کند تا همیشه بر افکار و احساسات خود نظر داشته و بنابراین در جهت درک آن ها به فرد کمک می کند.

 

 

 

 

خودگردانی(  Self Management) یا مدیریت عواطف( Managing Emotions ):

مهارتی است که به افراد کمک می کند تا احساسات خود را به صورت مناسب و جامعه پسندانه نشان دهند. به زبان دیگر به فرد درکنترل عصبانیت، ناراحتی و ترس کمک می‌کند.

آگاهی اجتماعی ( Social Awareness ): عبارت است از توانایی درک احساسات دیگران و استفاده از احساسات خود در جهت دستیابی به اهداف.

 

مهارت های اجتماعی (Social Skills  ):

عبارت است از ارتباط با دیکران در موقعیت های مختلف اجتماعی و در اصل به معنای توانایی ادامه رابطه با توجه به احساسات افراد یا همان ظرفیت اجتماعی است.

 

تحقیقات نشان داده است که EQ یا هوش هیجانی عامل مهمی در ایجاد تغییرات اساسی در زندگی است. اگرچه کودکان با سرشت و فطرت گوناگون به دنیا می آیند و چگونگی برخورد آن ها با مسایلی چون برخوردهای اجتماعی، اشتیاق ‌خجالت و غیره متفاوت است، اما هوش هیجانی (عاطفی) به والدین و مربیان کمک می‌کند تا بر روی قابلیت ها و یا عدم وجود آن ها کار کرده و بنابراین کودکان را برای رویارویی با جامعه بیرونی آماده کنند. برای مثال والدین  به جای جلوگیری از برخورد بچه های خجالتی با دنیای بیرون، باید آن ها را با چالش های جدیدی مثل دیدار با دوستان جدید و قرارگرفتن در فضاهای تازه روبرو نمایند. گرچه این تشویق نباید به هیچ عنوان بچه ها را دلزده یا ترسوتر نماید بلکه باید به آن ها تجربه های جدید بیاموزد.

 

مثال دیگری که می توان در این مورد مطرح کرد این است که برای مثال تحقیقات نشان داده که بچه های کلاس دومی که عصبی بوده و همیشه با مشکل مواجه هستند، شش تا هشت بار بیشتر از بچه های دیگر در معرض ابتلا به خشونت در نوجوانی و ارتکاب جنایت می‌باشند.

دخترانی که در سنین راهنمایی از احساسات سردرگم، خستگی و عصبانیت توام با گرسنگی رنج می‌برند، احتمال می‌رود که در سنین نوجوانی دچار اختلالات گوارشی شوند. این بچه ها از احساسات خود و این که اصولا  این احساسات چه هستند، بی خبرند. اما اگر در شرایطی قرار بگیرند که بتوانند از هوش عاطفی یا هیجانی خود بهره مند شوند، مسلما به هیچ یک از این موارد دچار نخواهند شد.

 

نمونه های وجود دارد که باعث عدم استفاده از هوش هیجانی (عاطفی) خواهد شد :

ترس و نگرانی، تصویر منفی از خود، توقعات غیر واقعی از زندگی و سرزنش دیگران.  بنابراین زمانی که این موانع به وجود می آید و هوش هیجانی (عاطفی) مورد استفاده قرار نمی گیرد، حرکات افراد به سمت موفقیت متوقف می شود.

 

پس نتیجه می گیریم که هدف از تقویت هوش هیجانی (عاطفی)، آگاهی از احساسات و تربیت آن ها برای غلبه بر موانع زندگی است.

اولین قدم برای افزایش هوش هیجانی (عاطفی)، خودآگاهی است. خودآگاهی یعنی شما چه احساسی دارید و چرا دچار آن احساس شده اید. اگرچه ممکن است این کار در بدو امر برای بعضی از افراد مشکل باشد، اما زمانی که فرد شروع به درک خود می کند، می تواند دیگر مهارت های احساسی اش را نیز توسعه دهد و در نهایت به هوش عاطفی بالایی دست یابد.

منبع :  اینترنت  مقاله “ Emotional Intelligence: What is it? “

نوشته : نانسی.کی.رکر  و برگرفته از مقاله هوش هیجانی

ترجمه و تالیف :‌ آزاده دلیلیان